- Ποιος είναι ο σκοπός των δημιουργών του βίντεο;
- Ποιον/ποιους τρόπο/ους πειθούς χρησιμοποίησαν; Αξιολογήστε αν είναι θεμιτός αυτός ο τρόπος πειθούς για να επιτευχθεί ο σκοπός του βίντεο. Να δικαιολογήσετε σε κάθε περίπτωση την άποψή σας.
- Ποια είναι η εστίαση του "αφηγητή"; Εσωτερική, εξωτερική, μηδενική; Δικαιολογήστε την απάντησἠ σας.
Τρίτη 31 Ιανουαρίου 2012
Το "αυτεπίστροφο" της καλοσύνης (ή Kindness Boomerang)
Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011
Α. Κάλβος: Εις Αγαρηνούς
- Βρείτε τις αναλογίες της εικόνας της τελικής κρίσης, της Δευτέρας Παρουσίας με την εισαγωγική εικόνα που περιγράφει ο Α. Κάλβος στην ωδή: «Εις Αγαρηνούς». Τι «συμπληρώνει» σε αυτήν ο Α. Κάλβος; Γιατί;
- Η έννοια της Αρετής στην εισαγωγική εικόνα εξαντλείται στη θρησκευτική της μόνο εκδοχή;
Σάββατο 13 Νοεμβρίου 2010
Τρίτη 30 Μαρτίου 2010
Κ . Καβάφης: Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον
Ένα (το τελευταίο) φύλλο εργασίας ζητούσε από μιαν ομάδα να βρουν από το διαδίκτυο χαρακτηριστικές εικόνες ώστε να επιχειρήσουμε μια - έστω απλή - οπτική απόδοση του ποιήματος.
Μου πήρε λίγη ώρα γιατί ήθελα να ενσωματώσω στο Slideboom και το σχετικό ήχο (τη φωνή του αφηγητή Δημήτρη Χορν). Τελικά η λύση είναι το iSpring (είναι μια εφαρμογή flash που μπορείτε να κατεβάσετε μέσα από τη σελίδα του Slideboom).
Το προϊόν του εδώ.
Τρίτη 15 Δεκεμβρίου 2009
Ο Α. Ζορμπάς του Καζαντζάκη και ένα διαφορετικό διακείμενο.
Το μέγεθος του κόσμου μας
• Σε τι στοχεύει ο μύθος που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στο απόσπασμα (με το δέντρο, το σκουληκάκι κλπ). Διαπιστώνετε αναλογίες (και ως προς τι) με το περιεχόμενο του ppt;
• Νομίζετε πως η συνειδητοποίηση της θέσης μας (ως όντων) στο χώρο, η αίσθηση του μέτρου του εκτοπίσματος που καταλαμβάνουμε στη ζωή, ευνοεί τη στοχαστική διάθεση. Γιατί;
• Μετά την εμπειρία και των δύο «κειμένων», τι σκέψεις ή συναισθήματα σας δημιουργήθηκαν; Ανάλογα ή διαφορετικά για το καθένα; Σε ποια σημεία θα εντοπίζατε τις ομοιότητες ή τις διαφορές;
Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2009
Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας (ΠΟΘΕΓ)
Ένα νέο δικτυακό τόπο που αναδεικνύει τη νεοελληνική γλωσσική κληρονομιά μέσω μιας σημαντικής ψηφιακής συλλογής κειμένων της νεοελληνικής γραμματείας, ανέπτυξε το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας». Ο δικτυακός τόπος που αναπτύχθηκε για την πολιτιστική, επιστημονική και εκπαιδευτική αξιοποίηση της συλλογής αυτής, από το ευρύτερο, αλλά και το ειδικό κοινό, βρίσκεται στη διεύθυνση www.potheg.gr.Ο Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας (ΠΟΘΕΓ) περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά κείμενα συγγραφέων από όλα τα λογοτεχνικά είδη και από μια ευρεία περίοδο της νεοελληνικής γραμματείας που ξεκινά από το νεοελληνικό Διαφωτισμό (τέλη του 18ου αιώνα - αρχές 19ου αιώνα) και φθάνει μέχρι τη σημερινή εποχή. Κάθε κείμενο συνοδεύεται από εκτενή τεκμηρίωση (βιογραφία και εργογραφία συγγραφέα, αποσπάσματα κριτικών κείμενων, βιβλιογραφία, φωτογραφικό υλικό), καθώς και από πρωτότυπο υλικό με πληροφορίες για το ρεύμα και τη λογοτεχνική σχολή στην οποία εντάσσεται.
Στη συλλογή ανθολογούνται οι σημαντικότεροι Έλληνες λογοτέχνες και τα σημαντικότερα έργα τους, έτσι ώστε να καταδεικνύεται η ιστορική εξέλιξη της νεοελληνικής γραμματείας. Στα συνοδευτικά κείμενα παρουσιάζονται τα θέματα και οι έννοιες που χαρακτηρίζουν τις διάφορες λογοτεχνικές τάσεις, ρεύματα και περιόδους, προβάλλονται οι θέσεις όλων των παρατάξεων της γλωσσικής διαμάχης και, τελικά, δημιουργείται στον επισκέπτη μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πνευματικό κλίμα κάθε εποχής και την εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας στο γραπτό λόγο.
Ο δικτυακός τόπος του ΠΟΘΕΓ σχεδιάστηκε με στόχο να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις διαχείρισης και πρόσβασης σε πολιτισμικό περιεχόμενο, ταυτόχρονα όμως ενσωματώνει τεχνολογικές καινοτομίες, υποστηρίζοντας δυνατότητες πολύπλευρης αναζήτησης /ανάκτησης και σύνθετους μηχανισμούς πρόσβασης στο περιεχόμενο (τεχνικές αναζήτησης ασαφούς ταιριάσματος, αναζήτηση με υποστήριξη μορφολογικού λεξικού, χρήση τεχνολογίας συνθετικής φωνής για εκφώνηση κειμένων και πλοήγηση στον ιστότοπο ατόμων με προβλήματα όρασης κ.λπ.).
Το πρωτότυπο περιεχόμενο είναι διαθέσιμο σε τρεις γλώσσες (Ελληνικά, Αγγλικά και Γαλλικά), ενώ προσφέρονται ακόμη στον επισκέπτη ένας εύχρηστος «Θησαυρός Λογοτεχνικών Όρων», στατιστικές πληροφορίες για την εμφάνιση λημμάτων στα ψηφιοποιημένα έργα, καθώς και κάποια - περιορισμένου περιεχομένου - εκπαιδευτικά παιχνίδια.
Σκοπός του Πολιτιστικού Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας είναι η συστηματική ψηφιακή τεκμηρίωση, η βελτίωση της κατανόησης του ελληνικού γλωσσικού πολιτισμού, η προώθηση της πολιτιστικής εκπαίδευσης, η διάχυση προτύπων τεκμηρίωσης συλλογών πολιτιστικών αντικειμένων κ.ά. H διαδικτυακή υπηρεσία του παρέχεται δωρεάν για την ικανοποίηση των ερευνητικών και πνευματικών αναγκών του ειδικού κοινού (γλωσσολόγοι, φιλόλογοι, μελετητές της γλώσσας μας, εκπαιδευτικοί, μαθητές, κ.ά.), ενώ συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση του γενικού κοινού σχετικά με την σπουδαιότητα της πολιτιστικής και ιστορικής γνώσης που απορρέει από την γλώσσα μας.
Πηγή www.kathimerini.gr με πληροφορίες ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δευτέρα 13 Απριλίου 2009
Παπαδιαμάντης, Πάσχα, Κέρκυρα, Ιστοεξερεύνηση
Στη Γ ΄Γυμνασίου και κατά το τελευταίο τρίμηνο οι μαθητές στα πλαίσια του μαθήματος της ιστορίας προβλέπεται να διδάσκονται στοιχεία τοπικής τους ιστορίας. Παρόλο που ειδικά για την Κέρκυρα το ΠΙ έχει φτιάξει ένα σχετικό corpus, θεωρώ ότι μια ιστοεξερεύνηση (Webquest) θα ήταν πολύ καλή οδός προσέγγισης στοιχείων της τοπικής μας Ιστορίας.
Το γ΄ τρίμηνο συμπίπτει με την Άνοιξη, την εποχή που όλοι στην Κέρκυρα (και έξω απ’ αυτήν) περιμένουν το Πάσχα. Ο Αλ. Παπαδιαμάντης έγραψε το διήγημα «Πάσχα Ρωμέικο» αναφερόμενος σ’ ένα χαρακτήρα -φίλο του - ιταλοκερκυραίο, όπως τον αποκαλεί.
Ο συνδυασμός λογοτεχνίας και ιστορίας θα μπορούσε να λειτουργήσει παραγωγικά. Το κείμενο του Παπαδιαμάντη δίνεται ως αφόρμηση, ως πρόσχημα για ν’ αρχίσουν να τίθενται τα σχετικά ερωτήματα μέσα στην ιστοξερεύνηση. Μερικά λ.χ. θέματα που θίγονται στο διήγημα θα μπορούσαν να τεθούν προς έρευνα:
- Το Αχίλλειο, η δημιουργία του, οι προσωπικότητες που σχετίζονται με την ιστορία του, η θέση και ρόλος του μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
- Σημαντικές προσωπικότητες του πνεύματος και των γραμμάτων στην Κέρκυρα (Δ. Σολωμός, Α. Μουστοξύδης, Μητρ. Αθανάσιος,Ν. Μάντζαρος, Βράιλας-Αρμένης κ.ά΄)
- H παρουσία και οι βλέψεις των Ιταλών στην Κέρκυρα κατά τον 20ο αιώνα.
- Ο σεβασμός προς τον Άγιο Σπυρίδωνα και οι λιτανείες του τη Μ. Εβδομάδα.
- Μια ομάδα φωτογράφων μπορεί ν’ απαθανατίσει χαρακτηριστικές στιγμές του κερκυραϊκού Πάσχα, να εντοπίσει φερώνυμες οδούς και να φωτογραφήσει προτομές των πνευματικών προσώπων του διηγήματος.
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Πάσχα Ρωμέικο
Ο μπάρμπα-Πύπης, γηραιός φίλος μου, είχεν επτά ή οκτώ καπέλα, διαφόρων χρωμάτων, σχημάτων και μεγεθών, όλα εκ παλαιού χρόνου και όλα κατακαίνουργα, τα οποία εφόρει εκ περιτροπής μετά του ευπρεπούς μαύρου ιματίου του κατά τας μεγάλας εορτάς του ενιαυτού, οπόταν έκαμνε δύο ή τρεις περιπάτους από της μιας πλατείας εις την άλλην διά της οδού Σταδίου. Οσάκις εφόρει τον καθημερινόν κούκον του, με το σάλι του διπλωμένον εις οκτώ ή δεκαέξ δίπλας επί του ώμου, εσυνήθιζε να κάθηται επί τινας ώρας εις το γειτονικόν παντοπωλείον, υποπίνων συνήθως μετά των φίλων, και ήτο στωμύλος και διηγείτο πολλά κ' εμειδία προς αυτούς.
Όταν εμειδία ο μπάρμπα-Πύπης, δεν εμειδίων μόνον αι γωνίαι των χειλέων, αι παρειαί και τα ούλα των οδόντων του, αλλ' εμειδίων οι ιλαροί και ήμεροι οφθαλμοί του, εμειδία στίλβουσα η σιμή και πεπλατυσμένη ρις του, ο μύσταξ του ο ευθυσμένος με λεβάνταν και ως διά κολλητού κηρού λελεπτυσμένος, και το υπογένειόν του το λευκόν και επιμελώς διατηρούμενον, και σχεδόν ο κούκος του ο στακτερός, ο λοξός κ' επικληνής προς το ους, όλα παρ' αυτώ εμειδίων.
Είχε γνωρίσει πρόσωπα και πράγματα εν Κερκύρα· όλα τα περιέγραφε μετά χάριτος εις τους φίλους του. Δεν έπαυσε ποτέ να σεμνύνεται δια την προτίμησιν την οποίαν είχε δείξει αείποτε διά την Κέρκυραν ο βασιλεύς, και έζησεν αρκετά διά να υπερηφανευθή επί τη εκλογή, ην έκαμε της αυτής νήσου προς διατριβήν η εφτακρατόρισσα της Αούστριας. Ενθυμείτο αμυδρώς τον Μουστοξύδιν, μα δότο, δοτίσσιμο κε ταλέντο! Είχε γνωρίσει καλώς τον Μάντζαρον, μα γαλαντουόμο! τον Κερκύρας Αθανάσιον, μα μπράβο! τον Σιορπιέρρο, κε γκράν φιλόζοφο! Το τελευταίον όνομα έδιδεν εις τον αοίδιμον Βράϊλαν, διά τον τίτλον ον του είχαν απονείμει, φαίνεται οι Άγγλοι. (Sir Pierro = Sir Peter).
Είχε γνωρίσει επίσης τον Σόλωμο (κε ποέτα!), του οποίου απεμνημόνευε και στίχους τινάς, απαγγέλων αυτούς κατά το εξής υπόδειγμα:
Ωσάν τη σπίθα κρουμμένη στη στάχτη
πού εκρουβόταν για μας λευτεριά;
Εισέ πάσα μέρη πετιέται κι' ανάφτει
και σκορπιέται σε κάθε μεριά.
Ο μπάρμπα-Πύπης έλειπεν υπέρ τα είκοσιν έτη εκ του τόπου της γεννήσεώς του. Είχε γυρίσει κόσμον κ' έκαμεν εργασίας πολλάς. Έστειλέ ποτε και εις την Παγκόσμιον έκτεσι, διότι ήτο σχεδόν αρχιτέκτων, και είχε μάλιστα και μίαν ινβεντσιόνε. Εμίσει τους πονηρούς και τους ιδιοτελείς, εξετίμα τον ανθρωπισμόν και τη τιμιότητα. Απετροπιάζετο τους φαύλους.
«Ιλ τραδιτόρε νον α κομπασσιόν» -ο απατεώνας δεν έχει λύπησι. Ενίοτε πάλι εμαλάττετο κ' εδείκνυε συγκατάβασιν εις τας ανθρωπίνας ατελείας. «Ουδ'η γης αναμάρτητος -άγκε λα τέρρα νον ε ιμπεκάμπιλε.» Και ύστερον, αφ' ου η γη δεν είναι, πώς θα είναι ο Πάπας; Όταν του παρετήρει τις ότι ο Πάπας δεν εψηφίσθη ιμπεκάμπιλε, αλλά ινφαλίμπιλε, δεν ήθελε ν' αναγνωρίσει την διαφοράν. 
Δεν ήτο άμοιρος και θρησκευτικών συναισθημάτων. Τας δύο ή τρεις προσευχάς, ας είξευρεν τας είξευρεν ελληνιστί. «Τα πατερμά του είξευρε ρωμέϊκα». Έλεγεν: «Άγιος, άγιος, άγιος κύριος Σαβαώθ... ως ενάντιος υψίστοις» Όταν με ερώτησε δις ή τρις τι σημαίνει τούτο, το ως ενάντιος, προσεπάθησα να διορθώσω και εξηγήσω το πράγμα. Αλλά μετά δύο ή τρεις ημέρας υποτροπιάζων πάλιν έλεγεν: «Άγιος, άγιος, άγιος... ως ενάντιος υψίστοις!»
Εν μόνον είχεν ελάττωμα, ότι εμίσει αδιαλλάκτως παν ό,τι εκ προκαταλήψεως εμίσει και χωρίς ν' ανέχηται αντίθετον γνώμην ή επιχείρημα. Πολιτικώς κατεφέρετο πολύ κατά των Άγγλων, θρησκευτικώς δε κατά των Δυτικών. Δεν ήθελε ν' ακούση το όνομα του Πάπα, και ήτο αμείλικτος κατήγορος του ρωμαϊκού κλήρου...
Την εσπέραν του Μεγάλου Σαββάτου του έτους 188... περί ώραν ενάτην, γερόντιόν τι ευπρεπώς ενδεδυμένον, καθόσον ηδύνατο να διακρίνη τις εις το σκότος, κατήρχετο την απ' Αθηνών είς Πειραιά άγουσαν, την αμαξιτήν. Δεν είχεν ανατείλει ακόμη η σελήνη, και ο οδοιπόρος εδίσταζε ν' αναβή υψηλότερον, ζητών δρόμον μεταξύ των χωραφίων. Εφαίνετο μη γνωρίζων καλώς τον τόπον. Ο γέρων θα ήτο ίσως πτωχός, δεν θα είχε 50 λεπτά δια να πληρώση το εισιτήριον του σιδηροδρόμου ή θα τα είχε κ' έκαμνεν οικονομίαν.
Αλλ' όχι δεν ήτο πτωχός, δεν ήτο ούτε πλούσιος, είχε διά να ζήση. Ήτο ευλαβής και είχε τάξιμο να καταβαίνη κατ' έτος το Πάσχα πεζός εις τον Πειραιά, ν' ακούη την Ανάστασιν εις τον Άγιον Σπυρίδωνα και όχι εις άλλην Εκκλησίαν, να λειτουργήται εκεί, και μετά την απόλυσιν ν' αναβαίνη πάλιν πεζός εις τας Αθήνας.
Ήτο ο μπάρμπα-Πύπης, ο γηραιός φίλος μου, και κατέβαινεν εις τον Πειραιά διά ν' ακούση το Χριστός Ανέστη εις τον ναόν του του ομωνύμου και προστάτου του, διά να κάμη Πάσχα ρωμέϊκο κ' ευφρανθή η ψυχή του.
Και όμως ήτο... δυτικός!
Ο μπάρμπα-Πύπης, Ιταλοκερκυραίος, απλοϊκός, Ελληνίδος μητρός. Έλλην την καρδίαν, και υφίστατο άκων ίσως, ως και τόσοι άλλοι, το άπειρον μεγαλείον και την άφατον γλυκύτητα της εκκλησίας της Ελληνικής. Εκαυχάτο ότι ο πατήρ του, όστις ήτο στρατιώτης του Ναπολέοντος Α' «είχε μεταλάβει ρωμέϊκα» όταν εκινδύνευσε ν' αποθάνη, εκβιάσας μάλιστα προς τούτο, διά τινων συστρατιωτών του, τον ιερέα τον αγαθόν. Και όμως όταν, κατόπιν τούτων, φυσικώς, του έλεγε τις: «Διατί δεν βαπτίζεσαι μπάρμπα-Πύπη;» η απάντησίς του ήτο ότι άπαξ εβαπτίσθη και ότι ευρέθη εκεί.
Φαίνεται ότι οι Πάπαι της Ρώμης με την συνήθη επιτηδείαν πολιτικήν των, είχον αναγνωρίσει εις τους Ρωμαιοκαθολικούς των Ιονίων νήσων τινά των εις τους Ουνίτας απονεμομένων προνομίων, επιτρέψαντες αυτοίς να συνεορτάζωσι μετά των ορθοδόξων όλας τας εορτάς. Αρκεί να προσκυνήση τις την εβδομάδα του Ποντίφηκος· τα λοιπά είναι αδιάφορα.
Ο μπάρμπα-Πύπης έτρεφε μεγίστην ευλάβειαν προς τον πολιούχον ΄Αγιον της πατρίδος του και προς το σεπτόν αυτού λείψανον. Επίστευεν εις το θαύμα το γενόμενον κατά των Βενετών, τολμησάντων ποτέ να ιδρύσωσιν ίδιον θυσιαστήριον εν αυτώ τω ορθοδόξω ναώ, (il santo Spiridion ha fatto questo caso), ότε ο Άγιος επιφανείς νύκτωρ εν σχήματι μοναχού, κρατών δαυλόν αναμμένον, έκαυσεν ενώπιον των απολιθωθέντων εκ του τρόμου φρουρών το αρτιπαγές αλτάρε. Αφού ευρίσκετο μακράν της Κερκύρας, ο μπάρμπα-Πύπης ποτέ δεν θα έστεργε να εορτάση το Πάσχα μαζί με τσου φράγκους.
Την εσπέραν λοιπόν εκείνην του Μεγάλου Σαββάτου ότε κατέβαινεν εις Πειραιά πεζός, κρατών εις την χείρα τη λαμπάδα του, ην έμελλε ν' ανάψη κατά την Ανάστασιν, μικρόν πριν φθάση εις τα παραπήγματα της μέσης οδού, εκουράσθη και ηθέλησε να καθίση επ' ολίγον ν' αναπαυθή. Εύρεν υπήνεμον τόπον έξωθεν μιας μάνδρας, εχούσης και οικίσκον παρά την μεσημβρινήν γωνίαν, κ' εκεί εκάθησεν επί των χόρτων, αφού επέστρωσε το εις πολλάς δίπλας γυρισμένο σάλι του. Έβγαλεν από την τσέπην την σιγαροθήκην του, ήναψεν σιγαρέττον κ' εκάπνιζεν ηδονικώς.
Εκεί ακούει όπισθέν του ελαφρόν θρουν ως βημάτων επί παχείας χλόης και, πριν προφθάση να στραφή να ίδη, ακούει δεύτερον κρότον ελαφρότερον. Ο δεύτερος ούτος κρότος του κάστηκε ότι ήτον ως ανυψουμένης σκανδάλης φονικού όπλου.
Εκείνην την στιγμήν είχε λαμπρυνθή προς ανατολάς ο ορίζων, και του Αιγάλεω αι κορυφαί εφάνησαν προς μεσημβρίαν λευκάζουσαι. Η σελήνη, τετάρτην ημέραν άγουσα από της πανσελήνου, θ' ανέτελλε μετ' ολίγα λεπτά. Εκεί όπου έστρεψε την κεφαλήν προς τα δεξιά, εγγύς της βορειανατολικής γωνίας του αγροτικού περιβόλου, όπου εκάθητο, του κάστηκε, ως διηγείτο αργότερα ο ίδιος, ότι είδε ανθρωπίνην σκιάν, εις προβολήν τρόπον τινά ισταμένην και τείνουσαν εγκαρσίως μακρόν τι ως ρόπαλον ή κοντάριον προς το μέρος αυτού. Πρέπει δε να ήτο τουφέκιον.
Ο μπάρμπα-Πύπης ενόησεν αμέσως τον κίνδυνον. Χωρίς να κινηθή άλλως από την θέσιν του, έτεινε την χείρα προς τον άγνωστον κ' έκραξεν εναγωνίως.
-Φίλος! Καλός! μη ρίχνεις...
Ο άνθρωπος έκαμε μικρόν κίνημα οπισθοδρομήσεως, άλλά δεν επανέφερεν το όπλον εις ειρηνικήν θέσιν.ουδέ καταβίβασε την σκανδάλην.
-Φίλος! και τι θέλεις εδώ; ηρώτησε με απειλητικήν φωνήν.
-Τι θέλω; επανέναβεν ο μπάρμπα-Πύπης. Κάθουμαι να φουμάρο το τσιγάρο μου.
-Και δεν πας αλλού να το φουμάρης,ρε; απήντησεν αυθαδώς ο άγνωστος. Ηύρες τον τόπο, ρε, να φουμάρης το τσιγάρο σου!
-Και γιατί; επανέλαβεν ο μπάρμπα-Πύπης. Τι σας έβλαψα;
- Δεν ξέρω 'γω απ' αυτά, είπεν οργίλως ο αγρότης· εδώ είναι αποθήκη, έχει χόρτα, έχει κι' άλλα πράμματα μέσα. Μόνον κόττες δεν έχει, προσέθηκε μετά σκληρού σαρκασμού. Εγελάστηκες.
Ήτο πρόδηλον ότι είχεν εκλάβει τον γηραιόν φίλον μου ως ορνιθοκλόπον, και διά να τον εκδικηθή του έλεγεν ότι τάχα δεν είχεν όρνιθας, ενώ κυρίως ο αγρονόμος διά τάς όρνιθάς του θα εφοβήθη και ωπλίσθη με την καραβίναν του.
Ο μπάρμπα-Πύπης εγέλασε πικρώς προς τον υβριστικόν υπαινιγμόν.
-Συ εγελάστηκες, απήντησεν· εγώ κόττες δεν κλέφτω, ούτε λωποδύτης είμαι· εγώ πηγαίνω στον Πειραιά ν' ακούσω Ανάσταση στον Άγιο Σπυρίδωνα.
Ο χωρικός εκάγχασε.
-Στον Πειραιά; στον Αϊ-Σπυρίδωνα; κι' από πού έρχεσαι;
-Απ' την Αθήνα.
-Απ' την Αθήνα; και δεν έχει εκεί εκκλησίαις, ν' ακούσης Ανάσταση;
-Έχει εκκλησίαις, μα εγώ τώχω τάξιμο, απήντησεν ο μπάρμπα-Πύπης.
Ο χωρικός εσιώπησε προς στιγμήν, είτα επανέλαβε.
-Να φχαριστάς, καϋμένε...
Και τότε μόνον κατεβίβασε την σκανδάλην και ώρθωσε το όπλον προς τον ώμον του.
-Να φχαριστάς καϋμένε, την ημέρα που ξημερώνει αύριον, ει δε μη, δεν τώχα για τίποτες να σε ξαπλώσω δω χάμου. Τράβα τώρα!
Ο γέρων Κερκυραίος είχεν εγερθή και ητοιμάζετο να απέλθη, αλλά δεν ηδυνήθη να μη δώση τελευταίαν απάντησιν.
-Κάνεις άδικα και συχωρεμένος νάσαι που με προσβάλλεις, είπε. Σ' ευχαριστώ ως τόσο που δε μ' ετουφέκισες, αλλά νον βα μπένε.., δεν κάνεις καλά να με παίρνεις για κλέφτη. Εγώ είμαι διαβάτης, κ' επήγαινα, σου λέω στον Πειραιά.
-Έλα, σκόλα, σκόλα τώρα, ρε...
Και ο χωρικός στρέψας την ράχιν εισήλθεν ανατολικώς διά της θύρας του περιβολίου, κ' έγινεν άφαντος.
Ο γέρων φίλος μου εξηκολούθησε τον δρόμον του.
Το συμβεβηκός τούτο δεν ημπόδισε τον μπάρμπα-Πύπην να εξακολουθή κατ' έτος την ευσεβή του συνήθειαν, να καταβαίνει πεζός εις τον Πειραιά, να προσέρχηται εις τον Άγιον Σπυρίδωνα και να κάμει Πάσχα ρωμέϊκο.
Εφέτος το μισοσαράκοστον μοι επρότεινεν, αν ήθελα να τον συνοδεύσω εις την προσκύνησίν του ταύτην. Θα προσεχώρουν δε εις την επιθυμίαν του, αν από πολλών ετών δεν είχα την συνήθειαν να εορτάζω εκτός του Άστεως το Άγιον Πάσχα.
Ἀπὸ τὴ Συλλογὴ «Πασχαλινὰ διηγήματα», Ἔκδοση «Βιβλιοπωλεῖον τῆς «Ἑστίας» Ι.Δ.Κολλάρου καὶ ΣΙΑ ΑΕ
Πηγές:
Κείμενο: Μυριόβιβλος
Φωτό 1 : Corfuland-Γ. Ζούμπος
Φωτό 2: Κων/νος Μάνος
Φωτό 3: Φωτογραφίες από την Κέρκυρα
Κυριακή 5 Απριλίου 2009
Σ.Μυριβήλη: Μυστική Παπαρούνα - Ε.Μ. Ρεμάρκ (Ουδέν Νεώτερον...). Οι εργασίες των μαθητών
Σταχυολόγησα μερικά μόνο αποσπάσματα των απαντήσεων που μου έδωσαν οι μαθητές μου δουλεύοντας τη Μυστική Παπαρούνα του Στρ. Μυριβήλη. Δείτε ξανά ολόκληρη την εργασία και τα σχετικά video.
Για το πρώτο ερώτημα:
1. «…Οι στρατιώτες είναι αδύναμοι, λερωμένοι, κουρασμένοι, απελπισμένοι σ’ έναν πόλεμο που τους τα έχει πάρει όλα. Αναρωτιούνται γιατί να γίνονται πόλεμοι, γιατί να μην υπάρχει ειρήνη…Τα αναπάντητα ερωτήματα τους βασανίζουν την ώρα που σαν πιόνια στα χέρια των πολιτικών μετακινούνται στην σκακιέρα του πολέμου. Ζουν την πλήρη εξαθλίωση του ανθρώπου και την παράνοια του πολέμου που εκτός από νεκρούς έχει και ζωντανούς-νεκρούς στα χαρακώματα. Το οξύμωρο του πολέμου και το οξύμωρο της ζωής…».
Γ.Ρ.
1. «…Οι στρατιώτες βιώνουν καθημερινά τη φρίκη του πολέμου και την αγωνία για την επόμενη κίνησή τους… Η αναμέτρηση γίνεται σώμα με σώμα, όλοι προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα σ’ένα πέλαγος νεκρών…»
Θ. Π.
1. «…Οι στρατιώτες ζουν μέσα στην κόλαση ενός ολέθριου πολέμου. Μέσα από τα video μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά την αγωνία και την τραγικότητα ζωγραφισμένα στα πρόσωπά τους … Αλλά δεν πονούν μόνο σωματικά. Είναι τόσοι πολλοί μα τόσο μόνοι…Τα συναισθήματά τους εντονότατα: φόβος, θλίψη, απελπισία, πίεση. Έμαθαν να ζουν με το θάνατο, να τον περιμένουν από το πουθενά…»
Β.Ρ.
1. «…Ζούσαν μέσα στη φρίκη και την αθλιότητα, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να ικανοποιήσουν καμιά από τις βασικές τους ανάγκες. … Αναγκαία ενέργεια για την ψυχοσυναισθηματική τους επιβίωση ήταν η αλλοτρίωση του χαρακτήρα τους και η αποβολή κάθε συναισθήματος. Έτσι γίνονταν καλύτεροι στη μάχη, όχι απαραίτητα γενναίοι, ίσως πιο σκληροί…».
Α.Σ.
1. «…Οι στρατιώτες στα χαρακώματα έχουν έντονη την ανάγκη της ανθρώπινης παρουσίας, ακόμα και της εχθρικής. Η ζωή τους είναι γεμάτη πόνο, δυστυχία, εξαθλίωση, αφού το μόνο που έχουν δει στη ζωή τους είναι ο θάνατος...».
Φ.Ρ.
1. «…Οι στρατιώτες για να σωθούν από τα εχθρικά πυρά κρύβονταν στα χαρακώματα, ένα δίκτυο υπόγειων χαρακωμάτων που οριοθετούσε τη γραμμή του μετώπου… Οι συνθήκες διαβίωσης ήταν πολύ σκληρές, οι στρατιώτες ζούσαν με ένα διαρκές αίσθημα φόβου και αγωνίας…».
Γ.Σ.
1. «…Ο πόλεμος τους έχει αλλοτριώσει, τους έχει στερήσει το αίσθημα της αλληλεγγύης. Δε νιώθουν πια τίποτα παρά φόβο. Έχουν μετατραπεί σε μηχανές που σκοτώνουν… Στο 1ο video δίνεται όλη η φρίκη του πολέμου μέσα από τη σώμα με σώμα μάχη των στρατιωτών. Χειροβομβίδες πέφτουν από παντού, πλήθος νεκρών, ο θάνατος καραδοκεί, όλοι προσπαθούν να επιβιώσουν…»
Μ.Τ.
1. «…Βλέπουν κάθε ελπίδα να χάνεται στη ζωή τους και αντιλαμβάνονται ότι η τρομακτική ανάμνηση του πολέμου θα τους στοιχειώνει ακόμα και αν βγουν νικητές…».
Ν.Π.
2. «…Η χαρά που τους κατακλύζει μετά την ανακάλυψή τους είναι στοιχείο της δίψας τους για ζωή, της δίψας τους για φυγή από αυτό το ανθρωποφάγο πεδίο…»
Σ.Ρ.
2. «…Ο στρατιώτης Αντ. Κωστούλας έχει μεταμορφωθεί σε παιδί. Η παιδικότητα αναδύεται μέσα από την ψυχή του λοχία και εκδηλώνεται με το παιδικό τραγούδι. Η αγνότητα και η τρυφερότητα έχουν κυριεύσει την καρδιά του…. Ανάλογα και ο στρατιώτης στο video … θεωρεί σπάνιο και σπουδαίο να δει ένα πουλί να κελαηδά στο πεδίο της μάχης και είναι γεμάτος χαρά και ενθουσιασμό. … Η ψυχή τους πανηγυρίζει, γιατί ξαναβρίσκουν το νόημα της ζωής στην ομορφιά της, το συναισθηματικό πλούτο, την ελπίδα…».
Β.Ρ.
2. «…Η παπαρούνα του ξύπνησε την παιδική του αθωότητα και έγινε η αιτία να αποβάλει την καταπίεση και τη φρίκη που ζούσε καθημερινά. Τόση αγαλλίαση έδωσε η επαφή με το λουλούδι στην ψυχή του. …Στις απάνθρωπες συνθήκες πολέμου αρκεί ένα ελάχιστο σημάδι ζωής για να συγκλονίσει τον πολεμιστή και να θυμίσει ό,τι καταστρέφει ο πόλεμος. Μια φωνή κατάφασης στη ζωή και απόρριψης του πολέμου είναι το κοινό μήνυμα.
Α.Σ.
2. «…Οι συναισθηματισμοί στον πόλεμο δυστυχώς πληρώνονται ακριβά…»
Μ.Τ.
2. «…Τη στιγμή που μέσα στα χαρακώματα, ανάμεσα στα πτώματα και με πλήρη απελπισία οι στρατιώτες ζουν την τρέλα του πολέμου, η παπαρούνα και το περιστέρι έρχονται να επισημάνουν ότι υπάρχει ζωή… Η βαρβαρότητα του πολέμου δεν επιτρέπει ευαισθησίες…
Γ.Ρ.
2. «…(Οι στρατιώτες) καταλαβαίνουν πόσο σημαντικό είναι να απολαμβάνεις πράγματα, που σε μια φυσιολογική ζωή, ελεύθερη και χωρίς πόλεμο φαίνονται άχρηστα και ανούσια… Ο στρατιώτης προσπαθεί ν’ αποτυπώσει στο χαρτί ένα περιστέρι, το μόνο σημάδι ελεύθερης ζωής που είχε απομείνει. Το περιστέρι συμβολίζει την ειρήνη και τη γαλήνη που τόσο καιρό είχε λαχταρήσει… Όμοια και η παπαρούνα. Σε μια ατμόσφαιρα εχθρότητας και αποσύνθεσης ένα αγριολούλουδο ήρθε να στείλει ένα μήνυμα ζωής και ειρήνης. Και οι δύο στρατιώτες έχουν έντονη την επιθυμία να βιώσουν την ομορφιά της ζωής, μαγεύονται και ξαναβρίσκουν τη χαμένη παιδική τους αθωότητα».
Α.Τ.
2. «… Κι οι δύο ξεχνούν πού βρίσκονται και μαγεμένοι επικεντρώνονται στα «ευρήματά» τους. Η ζωή στο μέτωπο είναι τόσο σκληρή που οι δύο στρατιώτες διψούν να ξεφύγουν έστω και για μια στιγμή από την πραγματικότητα του πολέμου που τους περικυκλώνει. Ψάχνουν να βρουν μια ένδειξη, ένα σημάδι που θα τους δείξει ότι υπάρχει ελπίδα για ζωή.
Ν.Π.
Κυριακή 22 Μαρτίου 2009
Πολυτροπικότητα - διαθεματικότητα στη Λογοτεχνία (Σ. Μυριβήλης - Ε.Μ. Ρεμάρκ)
Έντονα αντιπολεμικό χαρακτήρα έχει το έργο του Στρ. Μυριβήλη "Η ζωή εν τάφω".Χαρακτηριστικότατο το απόσπασμα "Μυστική παπαρούνα" που επεξεργαζόμαστε στη Β΄Λυκείου.
Ο Α΄Παγκόσμιος πόλεμος (γνωστός και ως "πόλεμος των χαρακωμάτων") ήταν - όπως κάθε πόλεμος άλλωστε - φρικτός για όλες τις πλευρές.
Χαρακτηριστικό το "Ουδέν Νεώτερον από το Δυτικόν Μέτωπον" του Γερμανού Έριχ Μαρία Ρεμάρκ, απ' όπου και τα δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα:
«Έχουμε χάσει κάθε αίσθημα ανθρωπισμού και αλληλεγγύης. Μόλις κατορθώνουμε να αναγνωρίσει ο ένας τον άλλο, όταν η εικόνα του ενός πέσει μπροστά στα μάτια μας, που είναι μάτια κυνηγημένου ζώου. Είμαστε αναίσθητοι νεκροί, οι οποίοι με ένα στρατήγημα ή κάποια επικίνδυνη μαγεία γινήκαμε και πάλι ικανοί να τρέχουμε και να σκοτώνουμε […]
Έχουμε γίνει επικίνδυνα ζώα, δεν πολεμούμε αμυνόμαστε εναντίον της καταστροφής. Δε ρίχνουμε τις χειροβομβίδες μας πάνω σε ανθρώπινα πλάσματα, γιατί τη στιγμή εκείνη δε νιώθουμε παρά ένα πράγμα: ότι ο θάνατος βρίσκεται εκεί σ’ αυτούς να μας αρπάξει κάτω από αυτά τα χέρια και κάτω απ’ αυτά τα κράνη. Είναι η πρώτη φορά έπειτα από τρεις μέρες που μπορούμε ν’ αμυνθούμε εναντίον του. Η αγριότητας και το πάθος που μας εμψυχώνει μοιάζουν με τρέλα. Μπορούμε να καταστρέψουμε και να σκοτώσουμε για να σωθούμε … για να σωθούμε και να εκδικηθούμε».
- Ποιες αναλογίες εντοπίζετε στην αντίδραση του Αντ. Κωστούλα μετά την ανακάλυψη της παπαρούνας και εκείνη του στρατιώτη στην τελευταία σκηνή της ταινίας; Ποιο είναι το μήνυμα που καθένα από τα δύο έργα παράγουν;
Περισσότερα για την ταινία του 1930 "Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο" από τη Βικιπαίδεια
Σάββατο 14 Μαρτίου 2009
Πολυτροπικότητα - διαθεματικότητα στη Λογοτεχνία (Ν. Εγγονόπουλος και Πικάσο)
"Νέα περί του θανάτου του Ισπανού ποιητού Φ.Γ. Λόρκα...". Αναζητώντας ένα παράλληλο κείμενο κατέληξα τελικά στην εξής πρόταση που δουλέψαμε μαζί:
Από την επίσημη ιστοσελίδα του Ν. Εγγονόπουλου εντοπίστηκαν δύο ελαιογραφίες:


Κατόπιν προβλήθηκε το παρακάτω video (από παλιότερη ανάρτησή της Terracomputerata).
Η εργασία των μαθητών ήταν:
Παρατηρήστε του ζωγραφικούς πίνακες του Ν. Εγγονόπουλου καθώς και τη Γκερνίκα του Πικάσο και καταγράψτε (σε ένα κείμενο 200-250λ. περίπου) τα σημεία που συναντιούνται τα ζωγραφικά έργα με το ποίημα «Νέα περί θανάτου..».
Ενδιαφέρουσα συζήτηση άνοιξε και το εξής ιστορικό επεισόδιο:
Δυστυχώς στο σχολικό μας εργαστήριο η κατάσταση...δεν επέτρεπε δουλειά με τους υπολογιστές από τα ίδια τα παιδιά (6 Η/Υ που απλά...ανοίγουν... περιμένοντας τα επόμενα πακέτα για να γίνει αναβάθμιση...). Μερικές εργασίες ήταν ενδιαφέρουσες.
Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2008
Μικρασιάτες στην Κέρκυρα. Ένα (αδημοσίευτο) παράλληλο κείμενο για την «Ιστορία ενός αιχμαλώτου».
Το κείμενο τούτο τυχαία έπεσε στα χέρια μου και είναι αδημοσίευτο! Η «συγγραφέας» που έδωσε το όνομα «Μαρίκα», το όνομα της μητέρας της, στην ιστορία αυτή, το έγραψε σε γραφομηχανή και το αναπαρήγαγε σε αντίτυπα, γιατί ήθελε να καταγράψει και να σώσει έτσι την πραγματική ιστορία της οικογένειάς της. Με αυτά τα λόγια ξεκινάει την αφήγησή της.Δεν έχει νόημα για κανέναν άλλο.
Όμως, μέσα στις ρίζες της, γενιά ολόκληρη αφήνει…»
Η ιστορία (μια Οδύσσεια ουσιαστικά) της μικρής τότε (7 ετών) Μαρίκας ξεκινάει στη Νικομήδεια το 1918. Ξεριζωμός, στερήσεις, διωγμοί, ευκαιριακές εργασίες, θάνατοι, κατατρεγμός. Ως μικρασιάτες πρόσφυγες έφτασαν, εγκαταστάθηκαν και έζησαν τελικά στην Κέρκυρα.
Όλ’ αυτά δίνονται με γλώσσα πολύ κοντά στην απέριττη, τη λιτή γλώσσα του Στρατή Δούκα και την περίφημη «Ιστορία ενός αιχμαλώτου» του.
Παραθέτω μερικά αποσπάσματα που θα μπορούσαμε, ενδεχομένως, να αξιοποιήσουμε ως παράλληλο κείμενο της «Ιστορίας…».
Μαρίκα
Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2008
Η Σονάτα του Σεληνόφωτος
Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2008
Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2008
Αλ.Παπαδιαμάντη - "Όνειρο στο Κύμα"
Από το Οπτικοακουστικό Αρχείο της ΕΡΤ μπορείτε να δείτε ένα δραματοποιημένο απόσπασμα από το «Όνειρο στο Κύμα». Στο ρόλο του Παπαδιαμάντη ο Βασίλης Διαμαντόπουλος. Επιλέξτε τα κεφάλαια 13, 14, 15. Εδώ η σύνοψη των σχετικών κεφαλαίων. Αξίζει πάντως να δείτε ολόκληρο το ντοκυμαντέρ: "Καλή σου νύκτα κυρ Αλέξανδρε".Κεφάλαιο 13 00:18:07:00 - 00:19:02:00 :: Δ:00:00:55:00Παρακολουθούμε δραματοποιημένο απόσπασμα από το διήγημα του συγγραφέα «ΟΝΕΙΡΟ ΣΤΟ ΚΥΜΑ». Πλάνο σε ένα φτωχό σπίτι από το οποίο βγαίνει μια νεαρή γυναίκα, η ΜΟΣΧΟΥΛΑ (ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΟΛΙΤΗ), καλώντας με χαρακτηριστικό τρόπο τις κότες της. Ο ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ περνά από το κοντινό μονοπάτι και ακούγοντάς την κοντοστέκεται.
Κεφάλαιο 14 00:19:03:00 - 00:20:16:00 :: Δ:00:01:13:00Παρακολουθούμε δραματοποιημένο απόσπασμα από το διήγημα του συγγραφέα «ΟΝΕΙΡΟ ΣΤΟ ΚΥΜΑ». Πλάνο μέσα από κάποιους θάμνους σε μια παραλία που μια κοπέλα γυμνή μπαίνει στη θάλασσα, για να απολαύσει το μπάνιο της κάτω από το φως του φεγγαριού. Ο νεαρός ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ (ΘΟΔΩΡΗΣ ΓΚΟΝΗΣ) παρακολουθεί τη ΜΟΣΧΟΥΛΑ, που κολυμπά.
Κεφάλαιο 15 00:20:17:00 - 00:21:19:00 :: Δ:00:01:02:00Παρακολουθούμε δραματοποιημένο απόσπασμα από το διήγημα του συγγραφέα «ΟΝΕΙΡΟ ΣΤΟ ΚΥΜΑ».Πλάνο από τη σιωπηρή συνάντηση της ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ με τον ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ πολλά χρόνια μετά, έξω από το σπίτι της. Εκείνη τον αναγνωρίζει, θυμάται το περιστατικό και τρέχοντας φεύγει προς το σπίτι της. Ο ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ απομακρύνεται προβληματισμένος από το σπίτι της, καθώς εκείνη κλείνει βιαστικά το παράθυρό της, και συνεχίζει τον περίπατό του.
Περισσότερα για τον Αλ. Παπαδιαμάντη στη Βικιπαίδεια.
Σάββατο 31 Μαΐου 2008
Προσεγγίζοντας τη Λογοτεχνία με ΤΠΕ
Το ίδιο μπορεί να γίνει και κατά τη διδασκαλία διηγημάτων. Εκεί, λ.χ. ακόμα μπορεί να αξιοποιηθούν φωτογραφικές αποτυπώσεις χαρακτηριστικών σκηνών οι οποίες θα μπορούσαν ν'αξιοποιηθούν και για να καταδειχθεί η σχέση του ιστορικού με τον αφηγηματικό χρόνο (ζητώντας π.χ. από τους μαθητές μας να τοποθετήσουν τις επιλεγμένες εικόνες σε σειρά σύμφωνα με τη μία ή την άλλη εκδοχή).



